Bizi-baratzea

SORTU KONTUA
2022-12-22 09:16
  • Gabonetako Loteriaren zozketarekin batera, Ecologistas en Acción taldeak jai zoriontsuez gozatzeko hainbat gako eskaintzen ditu, eta, aldi berean, krisi ekosozialari erantzuten laguntzen du.
  • Erakunde ekologistak arreta berezia jartzen du atseden hartzeko ahalmenean, konpainia oneko plan sinpleez gozatzean eta ekologismoa eta ekonomia sozial eta solidarioa oparitzean.
  • Gabonetako afari eta bazkarietarako, tokiko merkataritza, nekazaritza-produktu ekologikoak eta sasoiko elikagaiak dira osagairik onenak.
  • Ekologika Nagusi kanpainaren barruan, Ecologistas en Acción taldeak kontsumo arduratsua sustatzen du aktibismoaren bidez eta konpromisoa oparitzera animatzen du gizartea.

 

Gaur egingo da Gabonetako sari nagusiaren zozketa. Aurten, ‘Aparteko istorioz betetako aparteko zozketa’ izango da leloa. Data hau aprobetxatuz, Ecologistas en Acción taldeak bere ekarpen txikia egin du egun hauetan zortea izateko eta aparteko jai jasangarriez gozatzeko. Planetaren mugak errespetatuz eta gure osasuna eta ingurumena errespetatzen dituen ekonomia justua babestuz goza eta ospatu daitekeelako.

 

Erakunde ekologistak bost iradokizun egin ditu data horietarako eta urteko gainerako egunetarako. “Egin dezagun bizi-kalitatea, iraunkortasuna eta zoriontasuna ematen dituena ez dadila aparteko zerbait izan, baizik eta gure garapen-ereduaren oinarria eta gizartearen motorra”, erakundeak dioenez.

 

Hona hemen proposamenak:

 

1. Plater gozoak eta aztarna ekologikorik gabeak. Aurten ere, Ecologistas en Acción taldeak gogorarazi du aberatsa jatea ingurmenaren oreka, justizia soziala eta garapen iraunkorra bateraezinak  ez direla. Elikadura-ereduak eragiten du mundu osoan biodibertsitatearen % 60 galtzea eta bertako arrazen % 90 eta tokiko laboreen zati handi bat desagertzeko arriskuan egotea. Berotze globalari ere laguntzen dio, bai zuzeneko isuriengatik (adibidez, abeltzaintza industrialagatik), bai zeharkakoengatik (lurzoruaren erabilerak eraldatzeagatik, distantzia luzeetara garraiatzeagatik eta kontserbazioagatik). Gainera, ekoizten direnak baino arrantza-produktu gehiago kontsumitzen dira; beraz, kontsumitzen dugunaren erdia baino gehiago Atlantikoko edo Indiako Ozeanoko urrutiko arrantza-tokietatik inportatzen da.

 

Arazo ekosozial horiei aurre egiteko errezeta, bazkari eta afari gozoak izatearekin batera, erraza da: hurbileko merkataritza; sasoiko barazki eta fruta asko, irizpide agroekologikoen arabera ahalik eta hurbilen landatuta; haragiaren kontsumoa murriztea eta jatorri industrialeko haragia saihestea, abeltzaintza estentsiboaren aldeko apustua eginez; arrain gutxi ere bai, eta, kasu horretan, freskoa eta hurbilekoa izatea, modu jasangarrian lortua, hau da, arrantza-metodo tradizionalen bidez (etiketari begiratuz, informazio hori guztia aurki daiteke). Arrainaren kasuan, gainera, gaur egun gehiegi ustiatzen diren espezieak ekidin daitezke, hala nola zigala eta bisigua, baita gizarte- eta ingurumen-inpaktu handiekin landatutako espezieak ere, hala nola otarrainxka tropikalak edo izokina.

 

2. Ekonomia Sozial eta Solidarioaren aldeko opariak. Kontsumo arduratsua, bidezko kontsumoa, kontsumo kontzientea edo kontsumo jasangarria ez dira asmoen adierazpen hutsak. Estatu espainiarrean enpresa-sare zabala dago, ekonomia sozial eta solidarioa deritzon horretan aspaldidanik lan egiten duena, merkatu tradizionalaren alternatiba gisa. Eredu horrek dinamika kapitalistak aldatzearen alde egiten du, bai eta printzipio hauek oinarri hartuta lan egitearen alde ere: lankidetza, ekitatea, lan duina, aberastasunaren bidezko banaketa, ingurumen-iraunkortasuna eta ingurunearekiko konpromisoa.

 

Ecologistas en Acción taldeak, Ekonomia eta Alternatiba Iraunkorren Sarearen (REAS) Gizarte Ekonomiaren aldeko Adierazpena sinatu duen erakundea den aldetik, berriro gomendatu du mota horretako enpresetara eta saltokietara jotzea kontsumo mota guztietarako, energia eta horniduren kontrataziotik eta erosketa-saskiraino. Gabonetako opariak ere barne hartzen ditu, gustu eta behar guztietarako daude eta.

 

Era berean, erakunde ekologistak azpimarratu du opari materialak egiteko orduan, trukerako, berrerabiltzeko edo objektuak berak sortzeko aukerak ere erabil daitezkeela. Edo denbora partekatua oparitzea, gure ondasun preziatuena.

 

Azkenik, Ecologistas en Acción taldeak behin eta berriz esan du etxeko animaliak ez oparitzeko – etxeetan sartzen diren katu eta txakurren erdiak opari gisa oparitzen dituzte –, ez baitira gauzak, izaki sentiberak baizik. Hala eta guztiz ere, animalia bat oparitu nahi bada, beti adopzioaren bidez izan beharko luke babesletza batean, salerosketaren bidez izan beharrean. Era berean, etxean animalia bat izateko erabakia hausnartu egin dela ziurtatu behar da; txakurra edo katua jasotzen duten pertsonek animalia zaintzeko konpromisoa hartuko dutela bermatu behar da.. Faktore hori ezinbestekoa izan daiteke animalia abandonatzea saihesteko.

 

3. Eragin txikiko eta tokiko garapen handiko aisialdia. Gizartearen zati batentzat, egun horiekin batera atseden-egunak ere badaude. Aisialdiaz eta ihesaldiez gozatzea tokiko ekonomiei laguntzeko modu bat ere izan daiteke, baita naturaz gozatzeko modu bat ere. Bizikletak, txangoek, ibilaldiek edo kultur planek plazera ematen dute, eta gure ingurunea ezagutzen eta zaintzen lagun dezakete.

 

Hala ere, Ecologistas en Acción taldeak ekosistemei kalterik ez egiteko jarduerak egitea gomendatzen du, esaterako pista-eskiak eragiten duen kaltea saihesteko. Eski-estazioak behar izaten dira askotan, eta, horiekin batera, hotelak eta urbanizazioak mendialdeetan, ingurumen-inpaktu handia eragiten dutenak. Horregatik, beste jarduera iraunkorrago batzuk egitea gomendatzen du, hala nola zeharkaldiko eskia edo mendi-ibiliak. Gainera, animaliak gaizki tratatzen diren guneak saihestera gonbidatzen ditu, hala nola animaliak erabiltzen dituzten zirkuak, etxekoak zein basatiak, eta hala egiten ez duten zirkoen aldeko apustua egiten du.

 

4. Plastikoak kanpora. Janariak, opariak eta jaiak lagungarriak izan daitezke gure edukiontziak plastikoz betetzeko. Horietatik zati txiki bat bakarrik birziklatuko da eta gehienak zabortegietan pilatuta amaituko dute, lurreko eta itsasoko ekosistemetan erraustuz edo sakabanatuz, eta, azken batean, mikroplastiko moduan zatituz. Ontziek sortzen dugun zaborraren laurdena osatzen dute eta plastikoek gora egiten dute urtero. Hala ere, Gabonetan ingurune osasungarriagoa lortzen ere lagun daiteke, hain zuzen ere plastikorik ez erabiltzearen alde egiten bada. Solteko janaria, bilgarririk gabeko opariak, jatetxeetan botilen ordez ur-pitxerrak eskatzea, botila berrerabilgarriak, oihalezko poltsak, paper berrerabilia… Gainera, garrantzitsua da mikroplastikoak askatzen dituzten produktuak saihestea: zuntz sintetikoak erabiltzen dituen arropa zuntz naturalekin aldatuz.

5. Elkartzeko une egokia. Proposamenen zerrenda horretako azken puntu gisa, proiektu kolektiboekin elkartzea edo horiei dohaintza egitea gomendatzen da. Proiektu horiek pertsonen laguntza behar dute aurrera ateratzeko eta alternatibak sortzea posible dela frogatzeko. Horixe da, hain zuzen ere, Ecologistas en Acción elkartearen kasua, ekintzaileak eta boluntarioak erakartzeko Ekologika Nagusi kanpainaren barruan. Konpromisoa eta aktibismoa oparitzea gure bizitzei merkataritza-gunetik kanpo zentzua emateko modu egokia da.

Artikulu hau egilearen RSS jariotik automatikoki ekarri da hona. Baliteke jatorrizko artikulua luzeagoa izatea, eta hemen irakur dezakezu.
Ekologistak Martxanetik ekologismo soziala jorratzen dugu. Ingurumenaren arazoak, ekoizpen eta kontsumo ereduekin loturik daudela uste dugu, geroz eta globalizatuagorik dagoen mundu honetan; eta guzti honek, bestelako gatazkak sozialak eragiten ditu gure ikuspegitik: Iparralde eta Hegoaldearen arteko harremanak, desberdintasun sozialak...