Ilargi koroatua, laster euri

Bizi-baratzea

Hiztegia

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Hiztegi hau ez da hizkuntzalarien lana. Hitzak denonak diren neurrian, denon artean egindako bilduma bat da, landareen eta lurraren kulturaren hitzen meta. Zure hitzen zain gaude denok. Eman eta hartu.
Labaki: Aspaldian ez baratze, ez soro izan ez den lurra gorritu eta lantzeko prestatua. Goldearekin irauli beharrean, azalagoko lana eginez gorritua.
Sinonimoak: Luberri
Laguntzaileak: Baratzeko landareen arerioei edo arazoei aurre egiten laguntzen dietenak. Intsektuak jaten dituztenak, polinizatzaileak, gaitzak eta izurriteak uxatzen dituztenak... Hau da, txoriak, trikuak, zizareak, satorrak, erleak, liztorrak, erlastarrak, landare usaintsuak, hontzak, urubiak, zatak, harrapariak eta abar luze bat.
Lainoztatu: Landareari edo lurrari bustialdi bat, bai urarekin bai sendabideren batekin, tanta mehe-meheak eginda eman. Ihinztagailuak erabiltzen dira.
Sinonimoak: Ihinztatu
Laiotz: Eguzkiak jotzen ez duen lekua.
OSPELA ere erabiltzen da antzeko egoera adierazteko.
Laira: Urteko adar berri malgua.
Sinonimoak: Aihena
larre: Azienda bazkatzen den tokia, jeneralean belardia, baina txara, soil antzeko basoa etab. izan daiteke.
Sinonimoak: Bazkagia, Bazkaleku
Larre: lantzar Busturialdean
Sinonimoak: Larre: lantzar Busturialdean
Lastahil: Nafarroako zenbait aldaeratan urria hilabeteari 'lastahil' esaten zaio. 'Lasto' eta 'hil' hitzekin osatua dago, lastoa biltzeko sasoia baita.
Leka: Lekadunek ematen duten fritua. Haziak barruan daramatzan fruituaren estalki soilari ere leka esaten zaio. "Phaseolus vulgaris" landareari ere leka edo baina. Sinonimoak magitxa, magina eta zeruka
Sinonimoak: leka, magitxa, magina, Zeruka, Zeruka.
Lika: Intsektu batzuek jariatzen dute. Baita landareek ere gaitzen baten ondorioz.
Lokatu: Txitak ateratzeko oiloa 21 egunetan kieto izaten da arraultzak babesten. Hori bai, oilarra medio.
Lokotx: Artaburua aletu, irakurri, garandu, urkuldu edo jalki ondoren gelditzen dena.
Sinonimoak: Txokorta, koxkorra, Burutxe
Luar: Hondakin organikoaren eta simaurraren nahasketa ondua. Inaurkina, otea, orbela, etxekoa eta bestelakoa izan daiteke hondakina. Luartokian egiten da. Larrainean edo animaliak dabiltzan tokian ere sortzen da.
Sinonimoak: Atalohi, Sastagi, Lurgorotz, Konpost, Kortalohi
Luberritu: Lur sail batean landare oro kendu eta lurra irauli eta gorritu.
Sinonimoak: Okuntzatu, Labakitu, Gorritu, Lugorritu
Luhartza: Lurpean bizi den kilker handi baten antzeko gorri aireko intsektua. Hagin handiak ditu, zizare eta antzeko intsektuak janez bizi da. Lurpean galeriak eta zuloak egiten ditu, landareen sustraiak moztuz edota ipurditik atereaz.
Latinezko izena Gryllotalpa gryllotalpa da.
Sinonimoak: Laur zangotako, Hogeita lauoreneko, Pio-pio, Hogeita lau orduko, Har-txakur, Erlui, Lugartz, Arruge, Arrule-arrubio, Arrubio, Arrubi, Arroi, Arrogi, Arrodi, Luharga, Falpa, Txir-txir satorra, Lurtxakurra, Karramarruaga, Otxabarri, Otxarrabi, Segarora, Arlui, Zalmiroi, Sikilikitu, Xabiroi, Xaubiroi
Lur gorri: Zuhaitz, zuhaixka eta belarrak kendu, irauli eta baratzea edo soroa lantzeko prestatua.
Sinonimoak: Lur gorria
Lur ustel: Baratzean zopizartzetik eta barazkien hondakinetatik sortutakoa. Pilatu, usteldu eta ondua. Atzera berriz baratzean bertan ongarri gisa erabiliko dena.
Sinonimoak: Zakar montona
Lurreztatu: Landarearen ingurua jorratu eta harrotutako lurra landarearen oinaren edo ipurdiaren inguruan pilatu.

Zurea bidali