“Banekien artilearekin ez zela gauza handiegirik egiten eta hondakin gisa hartzen zela. Bizitza osoa daramat hondakinekin zerbait egin nahian, bada, pentsatu nuen material honekin ere egin beharra zegoela zerbait”, gogoratu du hastapena. Txikitan etxetik jaso zuen gauzak aprobetxatzeko eta buruaskitasuna bilatzearen aldeko filosofia, eta gerora nekazaritza-ingeniaritzan egindako ikasketek eta artzain eskolako esperientziak ere horretara bultzatu zuten. “Nolabait, bizitzak ekarri nau honetara”, dio.

Prozesu osoa bere esku

Latxa ardiak dituzte baserrian, eta horiek haztetik hasi eta alfonbrak egiteraino, prozesu osoa egiten dute Maduixa Gorrian. “Hasteko, ardiei ilea mozten diegu, gero garbitu, kardatu, tindatu eta fieltroa egin edo alderantziz, fieltroa egin eta tindatu”. Artilea lantzen duten proiektu askotan fieltrotik hasten da prozesua, aurreko pausoak beste nonbait egiten dituztelako, baina Clivillek hasieratik bukaerarako faseak berak egiten ditu. “Dena dela, uste dugu lehen faseak, garbiketarena eta kardatzearena egiteko sistema zentralizatu bat egon beharko litzatekeela, hainbat ekoizlek artilea hara eraman ahal izateko”, aldarrikatu du.

Baserriko ukuilu zaharrean muntatu duten tailerrean latxa arrazaren artilea darabil artisauak batik bat, baina kasu batzuetan merino eta erdifinena ere lantzen du. “Latxaren artile guztia gurea izaten da, baina beste arrazen kasuan, beste artzain batzuei hartzen diegu”, azaldu du. Alfonbrak, lanparak, zapatak eta etxeko zapatilak, fularrak, euskal txapelak, jakak, gonak, figuratxoak, gabonetako apaingarriak… denetik egiten du artisauak –ezkontza soinekoak ere egin izan ditu, pentsa!–.

Zuzeneko salmenta lehenesten du eta inguruko azoketan egoten da, baina jendeak eskaera eta enkargu zehatzak ere egiten dizkio, telefonoz edo aurrez aurre.

Zuntz sintetikoei inbidiarik ez

Europa mailan hondakin gisa hartzen da oraindik artilea, baina ekoizleak nabarmendu duenez, hasi zenetik gaur arte jendartean aldaketa handia sumatu du. “Geroz eta jende gehiago ari gara artilearekin lanean, ardi moztaileak ere indartsu ari dira, eta uste dut sentsibilitate handiagoa dagoela orain lehengai honen inguruan”. Gaineratu du arlo askotan erabili daitekeela artilea, bai modarenean, baina baita beste sorkuntza mota askotan ere. “Zentzu horretan, Donostiako Cristina Enea fundazioan zuntz naturalen eta artilearen inguruko erakusketa egon da martxan, eta ikusi dugu aukera mugagabeak dituela honek”, dio.

Zuntz sintetikoetan artileak ematen dituen hainbat ezaugarri ari dira bilatzen enpresa asko, eta beraz, horri buelta bat eman eta artilea lantzeko bidean sakontzeko beharra dagoela azpimarratu du Maduixa Gorriko kideak.