Astelehenero 8:00etan zure epostan
Behauzeko (Nafarroa Beherea) Isakenia etxaldean hazia da Amaia Elichiry laboraria, eta umetatik izan du laborari munduarekin lotura estua. “Gurasoak ahuntz hazleak ziren, laborantza biologikoan, eta nik ere gaztetatik izan nahi nuen laborari, baina landareak eta fruituak nituen biziki gustuko”, azaldu du. Hazparnen bi urteko formazioa egin zuen baratzegintza biologikoan, eta segidan bi urtez Garroa etxaldean aritu da baratzean lanean, bere burua lan horretan benetan ikusten ote zuen egiaztatzeko. “Sasoi guztiak ezagutu nituen han, lana nola zen, zein zailtasun zeuden... eta ikusi nuen benetan hori zela nahi nuena”, gogoratu du. Hazparneko eskolan ezagutu zuen Clement Egea laboraria, egun proiektukide eta bikotekide dena. Isakenia etxaldeko beste proiektua ahizpak darama, gurasoen jardunari segida eman eta ahuntz-gasna ekoizten du berak.
2016tik ARGIAn astero esperientzia baten berri ematen du.
Gurasoen Isakenia etxaldean aski lurrik ez zegoela eta, bi urtez aritu ziren Elichiry eta Egea baratzegintza proiektua martxan jartzeko lur bila. “Azkenean, 2018an etxaldetik hurbil lortu genuen lursaila, eta laborantza biologikorako trantsizioari eta bastimenduen eraikuntzari ekin genion”, gogoratu du laborariak. Bi hektareako lursaila dute –hektarea eta erdi inguru lantzen dituzte–, eta bost negutegi dituzte erdian. “2019ko primaderan hasi ginen ekoizpenarekin, hor egin genituen lehenbiziko landaketak”. Garai berean izan zuten lehen haurra, eta beraz, urte oparo bezain kargatua izan zela gogoratu du. “Bi urte berantago iritsi zen bigarren haurra”, gehitu du.
Lursailean ez zegoen ezer erosi zutenean, eta euri-ura berreskuratzeko arroilak ireki zituzten han-hemen. “Putzuetan ura pilatzen dugu eta hori darabilgu barazkien ureztatzeko”. Horrekin batera, inguru guztian arbol-hesiak landatu zituzten, lursaila haizetik babesteko eta biodibertsitatea erakartzeko asmoz. “Marmutxak eta hegaztiak nahi ditugu lursailean, laborantza biologikoan horiek denak prebentzioa baitira: beharrezkoa da oreka atzematea parasitoak eta antzekoak gailentzea ekiditeko”, dio. Lursailaren ondoan bastimendu txiki bat eraiki zuten, eta bertan dute barazkiak garbitzeko eta hotzean mantentzeko tokia. Baratzeaz gain, oiloak ere sartu dituzte berriki Isakeniako kideek, eta bidelagun fidel bihurtu direla nabarmentzen dute. “Urte guzian 30 bat barazki egiten ditugu, eta kultura bat bukatzen delarik, negutegi guztietatik oiloak pasatzen dira soberakinak jatera eta ongarritzera”, dio.
Hurbileko laborari dendetan eta inguruko herrietako pertsonei banatzen dizkieten saskien bidez egiten dute salmenta Isakeniako kideek, batik bat. “Barazkiak, arrautzak eta ahizpak ekoizten dituen gasnak eskaintzen ditugu saskietan”, azaldu du. Haien lana erakustea ere gustuko dute, eta urtero uztailean merkatu irekia antolatzen dute lursailean. “Inguruko laborari biologikoak gomitatzen ditugu; ate irekiak bezala dira, baina merkatu formarekin”. Bestetik, ELB sindikatuko baratzezain eta fruitugileen taldeko kide dira, eta AFOG kolektiboan ere ari dira, kontabilitatea taldean egiteko laborarien elkartean. “Garrantzitsua da guretzat saretuta egotea”, adierazi du.
EMAN HARTURAKO:
Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545