Hazia katiluka, uzta iminaka

Bizi-baratzea

Fruituen eguna (11:00ak arte)
Gaurko hitza
Azpiak egin
:  Ukuiluan aziendari etzalekua egiten zaion eran, baratzean landare... [+]
BIZI BARATZEA Buletina jaso nahi dut

Hiztegia

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Hiztegi hau ez da hizkuntzalarien lana. Hitzak denonak diren neurrian, denon artean egindako bilduma bat da, landareen eta lurraren kulturaren hitzen meta. Zure hitzen zain gaude denok. Eman eta hartu.
Karobi: Kareharria erreaz kare bizia sortzeko labea.
Sinonimoak: Karobia
Kereta: Adar, kanabera, makil, zarba edo egur arinez egindako atea, jeneralean itxitura baterako sarrera.
Kimatu: Landareari kimu edo muskil berriak (gehienetan muturrekoak) moztu eta kendu.
Kime: Zuhaitz-adar mehea, kimu.
Kimu: Luzatuz hazteko, landarearen adarraren muturraren muturreko punta.
Sinonimoak: Kime, Kima, Muskil, Talika, Adaka, Puja
Kiribila: Landareak sortzen dituen bigarren mailako kimuak (ilarrarenak, luzokerrarenak...). Zerbait ukitzen duenean haren biran kiribildu eta lotuko da. Landareari eusten dio.
Klon: Landare baten puska batetik (aldaxka, altsuma, txerto, belauntze, herrestadar...) sortzen den beste landare bat. Beti amaren berdina izango da eta ezaugarri berak izango dituzte.
Sinonimoak: Klona
Kotiledoia: Haziak ernatzen denean barruan dituen bi zati nagusiak. Ernatzen denean, txortenaren alde banatan bi hosto lodikote bezala zabaltzen dira. Gero benetako hostoak etorriko dira.
Kuku sagar: Intsektu, onddo, bakterio, birus... bizkarroiren baten erasoaren ondorioz, landarean sortzen den sagar txiki baten tankerako tumorea. Beste hainbat formatakoak ere badira.
Sinonimoak: Kuku sagarra
Labaki: Aspaldian ez baratze, ez soro izan ez den lurra gorritu eta lantzeko prestatua. Goldearekin irauli beharrean, azalagoko lana eginez gorritua.
Sinonimoak: Luberri
Laguntzaileak: Baratzeko landareen arerioei edo arazoei aurre egiten laguntzen dietenak. Intsektuak jaten dituztenak, polinizatzaileak, gaitzak eta izurriteak uxatzen dituztenak... Hau da, txoriak, trikuak, zizareak, satorrak, erleak, liztorrak, erlastarrak, landare usaintsuak, hontzak, urubiak, zatak, harrapariak eta abar luze bat.
Lainoztatu: Landareari edo lurrari bustialdi bat, bai urarekin bai sendabideren batekin, tanta mehe-meheak eginda eman. Ihinztagailuak erabiltzen dira.
Sinonimoak: Ihinztatu
Laiotz: Eguzkiak jotzen ez duen lekua.
OSPELA ere erabiltzen da antzeko egoera adierazteko.
Laira: Urteko adar berri malgua.
Sinonimoak: Aihena
larre: Azienda bazkatzen den tokia, jeneralean belardia, baina txara, soil antzeko basoa etab. izan daiteke.
Sinonimoak: Bazkagia, Bazkaleku
Larre: lantzar Busturialdean
Sinonimoak: Larre: lantzar Busturialdean
Lastahil: Nafarroako zenbait aldaeratan urria hilabeteari 'lastahil' esaten zaio. 'Lasto' eta 'hil' hitzekin osatua dago, lastoa biltzeko sasoia baita.
Leka: Lekadunek ematen duten fritua. Haziak barruan daramatzan fruituaren estalki soilari ere leka esaten zaio. "Phaseolus vulgaris" landareari ere leka edo baina. Sinonimoak magitxa, magina eta zeruka
Sinonimoak: leka, magitxa, magina, Zeruka, Zeruka.
Lika: Intsektu batzuek jariatzen dute. Baita landareek ere gaitzen baten ondorioz.
Lokatu: Txitak ateratzeko oiloa 21 egunetan kieto izaten da arraultzak babesten. Hori bai, oilarra medio.
Lokotx: Artaburua aletu, irakurri, garandu, urkuldu edo jalki ondoren gelditzen dena.
Sinonimoak: Txokorta, koxkorra, Burutxe
Luar: Hondakin organikoaren eta simaurraren nahasketa ondua. Inaurkina, otea, orbela, etxekoa eta bestelakoa izan daiteke hondakina. Luartokian egiten da. Larrainean edo animaliak dabiltzan tokian ere sortzen da.
Sinonimoak: Atalohi, Sastagi, Lurgorotz, Konpost, Kortalohi
Luberritu: Lur sail batean landare oro kendu eta lurra irauli eta gorritu.
Sinonimoak: Okuntzatu, Labakitu, Gorritu, Lugorritu
Luhartza: Lurpean bizi den kilker handi baten antzeko gorri aireko intsektua. Hagin handiak ditu, zizare eta antzeko intsektuak janez bizi da. Lurpean galeriak eta zuloak egiten ditu, landareen sustraiak moztuz edota ipurditik atereaz.
Latinezko izena Gryllotalpa gryllotalpa da.
Sinonimoak: Laur zangotako, Hogeita lauoreneko, Pio-pio, Hogeita lau orduko, Har-txakur, Erlui, Lugartz, Arruge, Arrule-arrubio, Arrubio, Arrubi, Arroi, Arrogi, Arrodi, Luharga, Falpa, Txir-txir satorra, Lurtxakurra, Karramarruaga, Otxabarri, Otxarrabi, Segarora, Arlui, Zalmiroi, Sikilikitu, Xabiroi, Xaubiroi
Lur gorri: Zuhaitz, zuhaixka eta belarrak kendu, irauli eta baratzea edo soroa lantzeko prestatua.
Sinonimoak: Lur gorria